Naar aanleiding van ontwikkelingen in de samenleving en in de kerk is er de afgelopen jaren een brede bezinning op gang gekomen hoe we als kerk ons dienen te verhouden tot de praktijk van homoseksualiteit.  

14 maart 2024 heeft Herman van Wijngaarden een toerustingsavond gehouden in onze gemeente. Tijdens deze avond is er een diepgaande bezinning geweest over wat de Bijbel zegt over seksualiteit en homoseksualiteit. Centraal stonden de woorden van de Heere Jezus uit Matth. 19. 
Dit document wil op een beknopte manier weergeven wat de visie van de kerkenraad is aangaande homoseksualiteit.  

Hierbij beseffen we dat het nadenken over dit gevoelige onderwerp nooit af is.  

Het huwelijk volgens de Bijbel

Voordat gesproken kan worden over homoseksualiteit, relaties en pastorale begeleiding, is het van belang eerst vast te stellen wat de Bijbel positief leert over huwelijk en seksualiteit. Het is van groot belang om te beseffen dat de Bijbel niet begint met verboden, maar met Gods goede scheppingsorde. De vraag is daarom niet allereerst wat de Bijbel verbiedt, maar wat God vanaf het begin heeft bedoeld. 

In Genesis 1 en 2 wordt de mens geschapen als man en vrouw. Deze verscheidenheid is geen toevalligheid, maar behoort tot Gods scheppingsplan. Het huwelijk wordt ingesteld als een levenslange verbintenis waarin een man zijn vader en moeder verlaat, zich aan zijn vrouw hecht en zij samen “één vlees” worden. Binnen deze verbondsrelatie krijgt seksualiteit haar door God gegeven plaats. Het huwelijk dient niet alleen de voortplanting, maar ook de wederzijdse liefde, trouw en gemeenschap tussen man en vrouw. 

Wanneer de Heere Jezus later onderwijs geeft over huwelijk en echtscheiding, verwijst Hij terug naar deze scheppingsorde (Mattheüs 19). Daarmee bevestigt Hij dat Gods oorspronkelijke bedoeling normatief blijft. De Heere Jezus presenteert het huwelijk niet als een cultureel gebruik dat kan veranderen met de tijd, maar als een instelling van God zelf. De verbondenheid van één man en één vrouw vormt volgens Hem het uitgangspunt voor het christelijke denken over relaties en seksualiteit. 

Ook de apostelen bouwen voort op dit fundament. Paulus beschrijft het huwelijk als een afspiegeling van de relatie tussen Christus en Zijn gemeente (Efeze 5). Hierdoor krijgt het huwelijk niet alleen een sociale of persoonlijke betekenis, maar ook een diepe geestelijke dimensie. Het wijst heen naar Gods verbondstrouw en naar de liefde van Christus voor Zijn kerk. 

We zien dus dat de Bijbel een consistent beeld geeft van het huwelijk als een exclusieve, levenslang verbond tussen één man en één vrouw. Deze overtuiging vormt dan ook het kader waarbinnen vragen rond homoseksualiteit, relaties, pastoraat en gemeentelijk beleid besproken moeten worden. Niet de discussie over homoseksualiteit staat daarom voorop, maar Gods positieve ontwerp voor mens, huwelijk en seksualiteit. Vanuit dat vertrekpunt kan de gemeente zoeken naar een houding die zowel trouw is aan de Schrift als gekenmerkt wordt door liefde, bewogenheid en pastorale zorg voor alle gemeenteleden. 

Opbouw  

Homoseksualiteit is één van de meest ingewikkelde en gevoelige ethische thema’s. Een heet hangijzer. Wij merken dat het spreken hierover binnen de gemeente ook de diversiteit in de omgang met de Bijbel blootlegt. Daarbij raakt het de diepste gevoelens van mensen.  

De behandeling van dit thema vraagt een grote mate van zorgvuldigheid en gevoeligheid. 

In deze notitie luisteren we naar de rode draad die de Bijbel ons leert.  

Vervolgens benoemen we een aantal pastorale noties, waarbij we oog willen hebben voor wie de mens is (identiteit) en wat de mens doet (gedrag). Daarbij geven we aan dat het gesprek over homoseksualiteit feitelijk vraagt om een breder gesprek over huwelijk, trouw en seksualiteit. Ten slotte doen we een poging om de uitgezette lijn concreet te vertalen naar de omgang met homoseksualiteit in de gemeente van Christus in Groot-Ammers. 

 

Vooraf 

Vooraf aan de rode draad uit de Bijbel merken we op dat we in het verleden als kerk soms te kort door de bocht zijn geweest richting homo’s (lees ook telkens: lesbiennes). Afwijzende, harde reacties vanuit de kerk heeft bij vele homo’s (en hun ouders/familieleden!) geleid tot verdriet, verbittering en niet zelden kerkverlating.  

Het valt te betreuren dat een goede, open relatie tussen de orthodoxe kerk en homo’s niet de meest logische combinatie lijkt.  

Het is vanuit dit besef ons verlangen om met een open en luisterend hart open te staan voor het hart van homo’s  

 

Kern 

Als we de Bijbel openen dan belijden wij als hervormde wijkgemeente dat de volgende belijdenis van de Reformatie voor ons de kern vormt: de rechtvaardiging van de goddeloze. Dat betekent dat we allen als zondaren schuldig staan tegenover Gods heiligheid.  

Uit enkel genade worden we als zondaren verzoend met God door het geloof in Christus Jezus. Dit betekent dat we allen hetzelfde zijn buiten Christus en allen dezelfde verzoening nodig hebben in Hem. Het past dan ook niet om met de vinger naar een ander te wijzen alsof die groter zondaar is dan ik.   

Rekenend met de rijkdom van de verzoening en de identiteit die in Christus gevonden wordt, benadrukken we dat de mens meer is dan alleen zijn seksuele gerichtheid. In onze maatschappij is seksualiteit een verstikkende en dominante macht. Het heeft iets van een afgod. Met het oog op die macht is het belangrijk om elkaar te blijven stimuleren om te denken vanuit de verzoening door het offer van Jezus Christus dat ons in de doop wordt beloofd. Wanneer we Christus door het geloof omhelzen dan mogen we weten dat we in Christus Jezus gelijk zijn voor God.  

Daarbij is het niet van belang dat men Jood is of Griek; daarbij is het niet van belang dat men slaaf is of vrije; daarbij is het niet van belang dat men man is of vrouw; want allen bent u één in Christus Jezus. (Gal. 3:28).

Als gelijken in Christus reiken we elkaar de hand om elkaar te helpen in gehoorzaamheid en navolging.  

Primair willen we vanuit deze toonhoogte van verzoening luisteren en spreken. Daarbij willen we pas ná de vraag of we een levende relatie met Christus kennen en of we bereid zijn om ons door Gods Woord te laten leiden in ons leven, spreken over een onderwerp als homoseksualiteit.  

 

Drie benaderingswijzen vanuit het Woord 

In de Bijbel vinden we een aantal teksten die nadrukkelijk gaan over homoseksualiteit (Gen. 19, Lev. 18, Lev. 20, Rom. 1, 1 Kor. 6, 1 Tim. 1. 
Over die teksten zijn veel discussies gevoerd. Dat maakt het best wel ingewikkeld. 
Je zou in grote lijnen drie benaderingswijzen kunnen onderscheiden bij de uitleg: 

1. Sommigen menen dat er geen specificatie van de homoseksuele daden in de teksten gegeven is en dat het daarom gaat om die homoseksuele daden op zichzelf. Zij menen dat die teksten ook voor nu blijvend geldig zijn. Zij geven ook aan dat homoseksuele daden in de Bijbel voortdurend in het kader van allerlei (seksuele) overtredingen staan genoemd.
2. Anderen menen dat het in die teksten met homoseksualiteit gaat over een perverse manier van homoseksualiteit en niet over een gezonde relatie van liefde en trouw. De teksten hadden zeggingskracht in die tijd en die cultuur toen en daar. Maar voor onze cultuur waar een gezonde relatie tussen mensen van hetzelfde geslacht vormgegeven wordt, zijn er geen Bijbelteksten aan te wijzen die daarop betrekking hebben.  
3. Een derde groep uitleggers erkent dat in de tijd van de bijbelschrijvers homoseksualiteit -op welke wijze dan ook- als negatief werd gezien. Maar dat daartegenover het bijbelse liefdesgebod zo sterk is dat we binnen de christelijke gemeente vandaag de liefde tussen mensen van hetzelfde geslacht mogen accepteren en goedkeuren.

 

Rode draad 

De kerkenraad heeft kennisgenomen van de verschillende interpretaties.  

Wij zijn ervan overtuigt dat benaderingswijze a het meest recht doet aan wat de Bijbel ons leert en wijzen daarmee de opties b en c af.  

Dit heeft ermee te maken dat de rode liefdesdraad van het huwelijk in de Bijbel is dat de heilige God van Israël het huwelijk tussen één man en één vrouw heeft geschapen (Gen. 2, Matth. 19:3-12) en dat de seksualiteit plaatsvindt binnen het huwelijk van één man en één vrouw.  

Ook Jezus Christus spreekt waarderend over deze scheppingsorde van het huwelijk tussen een man en vrouw.  

Daarbij is één van de zegeningen van het huwelijk dat de mens zich kan voortplanten.  

 

Wat zegt de Bijbel? 

Als we nadenken over een homoseksuele relatie, ontdekken we in Romeinen 1 dat een seksuele relatie tussen twee mensen van gelijk geslacht als ‘tegennatuurlijk’ wordt beschreven. Het is dus niet zoals God het bedoeld heeft. In 1 Korinthe 6 lezen we dat een homoseksuele relatie samen met een aantal andere zonden passen bij ‘onrechtvaardingen’ bij ongelovigen die Gods gezag over hun leven niet erkennen. Zulke mensen zullen het Koninkrijk van God niet beërven. Een zeer ernstige waarschuwing. 
Een christen is geroepen om anders te leven. We ontdekken hier dat sommigen deze zonde hadden bedreven, maar na hun bekering werden geheiligd en gerechtvaardigd. Hun manier van leven veranderde om in harmonie te komen met nieuwe identiteit.
In 1 Timotheüs 1 lezen we dat homoseksuele relaties ingaan tegen de gezonde leer. Homoseksuele activiteiten krijgen hier geen speciale aandacht, maar worden genoemd bij ontuchtplegers, afgodendienaars, overspelers enz. 
Het is zeer duidelijk vanuit het Nieuwe Testament dat God seks tussen mensen van gelijk geslacht afkeurt.  

Dit is volledig in lijn met de leer van het Oude Testament. In Leviticus 18 en 20 lezen we dat God ook in die tijd seks tussen mensen van gelijk geslacht afkeurde en streng veroordeelde. 
Het verbod op homoseks, net als het verbod op incest en seks met dieren maakt deel uit van Gods algemene morele standaard voor de mens. 
Nergens in de Bijbel zien we dat God verandert in Zijn negatieve oordeel over homoseks. 
God wil iedere berouwvolle zondaar volledig vergeven. Maar zij die volharden in het leiden van een leven dat tegen de gezonde leer is en weigeren berouw te tonen en zich van hun zonde af te keren, zullen vallen onder hen die het Koninkrijk van God niet zullen beërven (1 Kor. 6:9).
Het is duidelijk, homoseks wordt in de Bijbel altijd afgekeurd en streng veroordeeld. God neemt de zonde serieus en wij moeten dat ook doen.  

Gebrokenheid  

Homoseksualiteit kan gezien worden als een kwestie van gebrokenheid, ontstaan door de zondeval. Met deze gebrokenheid is een homo na de zondeval door God geschapen en gekend. Een homo kan zich er alleen mee voelen, want hij heeft ongevraagd een andere gerichtheid meegekregen dan de overgrote meerderheid van de mensen. 

Zoals Herman van Wijngaarden het verwoordde: Homoseksualiteit is geen vrolijke variatie op het huwelijk tussen man en vrouw (een van zijn uitspraken tijdens de gemeenteavond op 14 maart 2024).

Homoseksuele gevoelens kunnen het leven ontzettend ingewikkeld voor iemand maken. 
In de Bijbel lezen we wel over homoseksuele daden, maar we lezen niet dat de homoseksuele gevoelens op zichzelf verkeerd zijn. Dat zou voor een homo het leven onmogelijk maken. Nee, die gevoelens zijn er.  

Er mag daarom een gezonde zelfaanvaarding plaatsvinden door de homo. ‘Ik ben door God gekend. Hij legt Zijn hand op mij’ (Ps. 139).  

De homo’s horen er helemaal bij in de gemeente. Ze zijn nodig met hun gaven en gevoeligheid. Ze hebben recht op onze liefde. 

Wanneer we homoseksualiteit typeren als ‘gebrokenheid’, dan betekent dat ook dat het onwaarschijnlijk lijkt om deze gebrokenheid als positief uit te leven in een homoseksuele relatie.  

Wanneer we het geheel van het Bijbels onderwijs tot ons laten komen, zijn er geen gegevens die een homoseksuele relatie rechtvaardigen.  

Vanwege de rode draad van een huwelijk tussen man en vrouw, en vanwege teksten waarin homoseksuele daden als negatief worden bestempeld (Lev. 18, 20, Hand. 15, Rom. 1, 1 Kor. 6, 1 Tim. 1) concluderen we dat homoseksuele daden zonden zijn waarvan men zich moet bekeren.  

 

Heilige roeping 

Het single-zijn is in de Bijbel een heilige, gewaardeerde roeping (1 Kor. 7). Waarbij de gemeente van Christus een gemeenschap is van de nieuwe schepping, die gekenmerkt wordt door wederzijdse liefde, en geleid door de Geest willen gelovigen elkaars levens dragen. Binnen die gemeenschap van Christus mogen ook diepe vriendschappen ontstaan tussen mensen van hetzelfde geslacht.  

Christus spreekt zelf dat er geen grotere liefde is dan die tussen vrienden (Joh. 15:13). Dat is een hogere relatie.  

Daarom stellen wij de gevoelige, moeilijke vraag of de homoseksuele medemens bereid is tot een celibatair leven, waarbij deze persoon zoekt naar vriendschap buiten seksualiteit om.  

Het is niet voor ieder gemakkelijk om single te blijven omwille van Gods Koninkrijk. De ene is gewild single, de ander ongewild. Daarbij vraagt de keuze voor een celibatair leven doorgaande volharding waarin de steun van medechristenen onmisbaar is. 
Hierbij beseffen we dat we seksuele onthouding niet alleen vragen van homoseksuelen, maar ook van alle andere alleen gaanden in de gemeente, weduwe en weduwnaars en zij die nog niet tot het huwelijk zijn gekomen.  

Wanneer we in gehoorzaamheid de weg van Christus gaan mogen we Gods vrede, hulp en nabijheid verwachten. De Heilige Geest geeft moed om in Christus’ spoor te blijven. Kruisdragen als geestelijke roeping wordt door God beloond om Jezus’ wil (Mark. 10:29-30). Het leven met de eigen gebrokenheid in deze wereld kan voor de ene lichter worden vanuit zelfacceptatie, terwijl een ander juist met een zucht en een traan verlangt naar de verlossing van het sterfelijke bestaan (Rom. 8:23).  

Zuchten en verdriet, dragen van eenzaamheid en verlangen naar het einde van je verlangen zijn allemaal wettige manieren om het kruis te dragen en Jezus te volgen.  

Als christelijke gemeente willen we daarom de volgende vragen meer op de kaart zetten:  

Is er een plek voor alleengaande christenhomo’s in de kerk?  

Hebben we oog voor echte vriendschap tussen mensen van hetzelfde geslacht?  

 

Oog voor nood 

Tegelijk stellen we pastoraal de vraag: hebben we ook oog en hart voor hen die struikelen op de weg achter Christus aan, ook als homo?  

De kerkenraad gaat graag vanuit pastorale bewogenheid met homo’s die een relatie aangaan in gesprek.  

In dat gesprek zal ook worden gesproken over een leven naar wat Christus zegt.  

We bidden om inzicht in Gods Woord en of zij met hun gevoelens een weg achter Christus aan zullen vinden.  

Het is ons verlangen dat de gemeente als het gezin van God, de nabijheid van de Heilige Geest en de gerichtheid op Gods Koninkrijk ons leven bepalen. 

 

Veilig en heilig 

Het gesprek met elkaar over homoseksualiteit willen we als gemeente open voeren. Wij willen die openheid in communicatie bieden voor ieders kwetsbaarheid vanuit de gezindheid van Jezus Christus.  

Wij staan er ontspannen in als iemand vertelt homo te zijn. Hierover in gesprek zijn met elkaar is voor ons wezenlijk. Zo verlangen wij een heilige en veilige gemeente te zijn. Wij willen vanwege de heiliging van Gods naam geen scheldwoorden in de gemeente horen en zeker niet ‘homo’ als scheldwoord. Wij respecteren en waarderen homo’s in een onvoorwaardelijke liefde.  

 

Ook de heteroseksueel 

Als we spreken over homoseksualiteit lijkt het alsof dit onderwerp extra onder het vergrootglas moet liggen. Dat willen we voorkomen. Sterker nog: als kerkelijke gemeente spreken we juist veel vaker over de heteroseksuele mens, het huwelijk, een gezonde vormgeving van seksualiteit. Vooral benadrukken we als kerkenraad de trouw in huwelijksrelaties.  

 

Evaluatie 

Concreet zijn we in bewogenheid met onze homoseksuele medemens gekomen tot de volgende evaluatiepunten: 

• We erkennen dat we als kerk in het verleden te kort zijn geschoten in onze houding richting homo’s. Afwijzende, harde reacties vanuit de kerk hebben bij homo’s (en hun ouders/familieleden) geleid tot verdriet, verbittering en kerkverlating.  

• Het is vanuit dit besef ons verlangen om met een open en luisterend hart open te staan voor het hart van homo’s. 

• Alles overwegend concludeert de kerkenraad dat een Bijbelse rechtvaardiging van homoseksuele relaties niet mogelijk is.  

• We zien dat de Bijbel enerzijds homoseksuele daden consequent afwijst, en anderzijds een lofzang zingt op het huwelijk tussen man en vrouw. 

• We willen er als kerkenraad graag zijn ter bemoediging van homo’s die Jezus kennen, met ons het Avondmaal vieren en zich onthouden van een seksuele relatie. Met hun gaven mogen ook zij ook meewerken aan de opbouw van de gemeente. 

• Wanneer homoseksuele medegelovigen een relatie aangaan, is het de taak van de kerkenraad de ander voor Gods aangezicht te stellen en de onmogelijkheid van een Bijbelse legitimatie van homoseksuele relaties te benadrukken. Net als we van alleengaanden, weduwen en weduwnaars en jongeren voor het huwelijk seksuele onthouding verwachten, mogen we dat ook vragen van homoseksuelen. Deze helderheid dient ook als steun in de rug voor onze homoseksuele broeders en zusters die in gehoorzaamheid aan de Bijbel bewust kiezen voor onthouding.  

• We hebben geen vrijmoedigheid om homoseksuelen met een relatie toegang tot het Heilig Avondmaal te verlenen. Daarmee is gezegd dat pastoraat rondom gepraktiseerde homoseksualiteit de vorm aan kan nemen van (heilzaam bedoelde) kerkelijke tucht. 

• De kerkenraad zal niet meewerken aan inzegening van een homohuwelijk.  

• Ook behoort het krijgen of adopteren van kinderen bij een huwelijk van één man en één vrouw. 

• Wat betreft het leidinggeven binnen de gemeente (binnen verenigingen, groepen of kerkenraad) vinden we het belangrijk dat de betreffende broeders en zusters achter de mening van de kerkenraad staan en geen seksuele relatie hebben óf aan zullen gaan.  

• Regelmatig zullen we in de voorbede aan God vragen of homo’s met hun gevoelens een weg mogen vinden achter Jezus aan. 

 

Nooit af 

Dit bewustwordingsproces over homoseksualiteit in het licht van de Bijbel kan nooit een afgesloten thema zijn. Ook binnen de gemeente zal de aandacht voor homo’s regelmatig mogen worden benoemd in gebeden, prediking, jeugdwerkavonden, kringavonden, etc.  

Wij hopen dat dit ook blijvend leidt tot aandacht voor elkaar binnen en buiten de gemeente. Moge de kern hiervan zijn dat we allen verlangen te leven in een luisterende houding tot de Ander en de ander. Een bewogen houding waarin je de ander in nederigheid belangrijker vindt dan jezelf (Fil. 2:3). 

 

Groot-Ammers, 8 juli 2026